Thursday, August 22, 2013

“Quốc tế hóa” thị trường đã làm mới nợ xấu.

Đây không phải là điều bất ngờ khi kinh tế vĩ mô còn bê trệ

“Quốc tế hóa” thị trường nợ xấu

- Mới đây Cty Tài chính Quốc tế (IFC) cho rằng nên xây dựng cơ chế thị trường để đấu giá các khoản nợ xấu , đây là “chìa khóa” giúp dọn nợ xấu mau chóng nhất? Liệu đây có là phương án hữu hiệu nhất ? Tôi nghe có thông tin lãnh đạo Cty VAMC đã đánh tiếng, trong khoảng 2 tháng tới Cty này sẽ phát hành trái phiếu đặc biệt cho khoảng 10 ngân hàng để đổi lấy 10.

Tỉ lệ chiết khấu chưa rõ ràng, trong khi một số quy chế để bán nợ cho VAMC lại khá ngặt nghèo, như tổ chức tín dụng có nợ xấu 3% tổng dư nợ và khoản nợ phải được đảm bảo bằng 60% giá trị tài sản bất động sản. Lượng tiền này được phân bổ một phần để mua lại nợ xấu NHTM, một phần dùng để giải quyết thanh khoản tạm thời cho những đơn vị yếu kém.

Nếu áp dụng các quy định theo Thông tư 02/2013 của NHNN về phân loại và trích lập đề phòng rủi ro thì nợ xấu sẽ cao hơn giờ (Thông tư này đã được dời đến tháng 6/2014 mới áp dụng). Thêm vào đó, không phải nhà băng thương mại cứ bán nợ cho VAMC là khoản nợ đó được xóa hoàn toàn.

VAMC phải nới những điều khoản này, nhất là quy định món nợ phải được bảo đảm bằng 60% giá trị tài sản bất động sản thì nhà băng thương mại mới dạn dĩ bán nợ cho VAMC.

Các phương án trên đều có thể ứng dụng được vào VN, tuy nhiên cho đến nay VN đã thành lập VAMC, nhưng khung pháp lý của Cty này vẫn chưa hoàn chỉnh khiến việc mua bán nợ chưa thể tiến hành ngay được. Thí dụ, tình trạng nhà băng A mua hộ nợ cho ngân hàng B theo kiểu cùng nhau thống nhất một mức giá mà mai mốt, B có thể mua lại từ A

“Quốc tế hóa” thị trường nợ xấu

Điều này cũng khiến bức tranh nợ xấu của hệ thống ngân hàng vẫn còn xám xịt. Dù rằng, VAMC đã ra đời nhưng với các điều kiện ngặt nghèo như nợ xấu phải có thế chấp tối thiểu 65% bằng bất động sản, người đi vay phải còn tồn tại và chứng minh được khả năng trả nợ. - Kết quả kinh dinh mà các ngân hàng vừa công bố mới đây cho thấy tình trạng nợ xấu không thuyên giảm mà có nguy cơ tăng, dù VAMC đã đi vào hoạt động được gần 2 tháng.

Bên cạnh đó, nợ xấu của hệ thống ngân hàng vẫn chưa được ban bố đầy đủ. Với những thông tin mà VAMC đưa ra, theo tôi đây là giải pháp độc nhất hiện nay mà VN có thể vận dụng để xử lý dứt điểm nợ xấu, bởi thường uổng giải quyết cần một khoản tiền khôn cùng tốn kém, đắt đỏ trong khi nguồn lực của nhà nước lại có hạn.

Tuy nhiên “điểm nghẽn" đầu tiên, theo tôi nằm chính ở khái niệm "trái phiếu đặc biệt" mà VAMC trả cho các ngân hàng thương nghiệp khi mua nợ xấu. Rõ ràng với những quy định quá chặt có phần "lợi" cho VAMC như bây chừ thì phần rủi ro bán nợ vẫn thuộc về phía ngân hàng thương nghiệp.

Mỹ một mặt mạnh tay bơm vốn giải cứu nhà băng nhưng lại không can thiệp sâu vào điều hành

“Quốc tế hóa” thị trường nợ xấu

Còn Malaysia, với mô hình Danaharta, đã phóng thích thành công 70% nợ xấu nhờ trao cho tổ chức giải quyết nợ xấu một khung khổ pháp lý đặc biệt. Đấy là chưa kể, mua rồi nhưng thanh lý nợ như thế nào, đặc biệt là đối với tài sản bất động sản khi mà kèm theo đó là ối rối rắm của pháp luật, tính sáng tỏ cực kỳ thấp mà họ chưa gặp bao giờ. Trung Quốc thành công nhờ trực diện xử lý nợ xấu DNNN trong khi Nhật sẵn sàng cho tự sụp đổ nếu nhà băng quá yếu kém.

Qua nhiều cuộc khủng hoảng tài chính, mỗi nước đều có cách xử lý tài sản rủi ro và nợ xấu riêng nhằm lưu thông dòng vốn trong nền kinh tế. Như thế, rủi ro chính vẫn là các nhà băng thương nghiệp vì họ bán nợ đi, không biết được chiết khấu và hưởng được bao lăm trong khi vẫn phải trích lập đề phòng rủi ro 20% cho các khoản nợ để giảm trừ giá trị trái phiếu. Với những tài sản là bất động sản, trước đây được đánh giá cao quá mức để vay cho bằng được, nay giá đi xuống, trong khi thiếu những Cty định giá độc lập và hành xử một cách khách quan, vậy thì giá mua, giá bán như thế này cả một vấn đề không nhỏ.

Sau 5 năm nếu không xử lý được hết nợ xấu thì ngân hàng thương mại phải lấy lại món nợ đó và "ôm" số nợ này. Như vậy, nếu để các nhà ĐTNN quan tâm tới khoản nợ xấu của hệ thống ngân hàng VN thì điều quan trọng nhất là giá, và khung pháp lý

“Quốc tế hóa” thị trường nợ xấu

- Bẩm ông, các tổ chức tài chính nước ngoài có chung nhận định là các nhà đầu tư quốc tế đã sẵn sàng mua nợ xấu VN. Rõ ràng với những quy định quá chặt có phần "lợi" cho VAMC như hiện thì phần rủi ro bán nợ vẫn thuộc về phía NHTM. Nhưng cản trở là bây giờ VN chưa có được một cơ chế đặc thù để cuốn đầu tư từ các tổ chức, DN nước ngoài tham gia mua bán nợ xấu tại VN.

Cổ phiếu ưu đãi được hưởng mức cổ tức nhất thiết, không phụ thuộc vào khả năng sinh lời nhưng lại không có quyền tham gia vào việc điều hành ngân hàng. Thì sẽ có nhiều khoản nợ xấu không đủ điều kiện để được mua lại. Khiến ngay các ngân hàng (chưa nói tới các tổ chức khác) ngại ngần khi bán nợ cho VAMC.

- Xin cảm ơn ông ! Phương Hà thực hiện Email Print Fed, Phố Wall, Trung Quốc, khoản nợ. Ngoài ra, VAMC cũng có thể khai phá nguồn vốn ngoại, bán nợ xấu cho các tổ chức nước ngoài

“Quốc tế hóa” thị trường nợ xấu

- Vậy theo ông để nhà ĐTNN quan tâm, mua nợ xấu thì chúng ta cần phải làm gì? Để thị trường nợ xấu VN được “quốc tế hóa” thì trước tiên là phải đổi thay khung pháp lý để cho những người mua nợ có thể thanh lý được nợ, nhất là với tài sản đảm bảo của khoản nợ là bất động sản - vấn đề mà các NHTM trong nước đều ngại mỗi khi bán nợ.

Ông nhận định về vấn đề này như thế nào ? Trong thưa tài chính đã ban bố hầu hết các ngân hàng đều không giải thích chi tiết lý do nợ xấu gia tăng.

Nếu VAMC cởi bỏ nút thắt này, theo tôi không chỉ nhà đầu tư trong nước mà ngay cả các tổ chức nước ngoài dự vào quá trình mua bán nợ cùng VAMC. Và để Cty VAMC mua được nhiều nợ thì kinh nghiệm các nước đã chỉ ra rằng: trước nhất, VAMC phải xác định rõ đích và kế hoạch kinh doanh một cách dài hạn, VAMC phải thúc đẩy nhanh quá trình chuyển nhượng tài sản, xử lý nợ xấu, xây dựng phương án kinh dinh, xác định chiến lược cho các tài sản sau thu hồi… Những vấn đề quản trị và tính minh bạch của VAMC được đưa lên hàng đầu, duyệt y sở hữu hàng ngũ chuyên gia có chuyên môn cao nhưng độc lập hoàn toàn với NHNN.

Với mục đích thứ ba, Fed tuyển lựa mua cổ phiếu ưu đãi thay vì loại phổ biến. Về việc đánh tiếng mua nợ xấu, tôi không nghĩ các nhà ĐTNN có thể dễ dàng mua, bán nợ xấu ở VN bởi việc đó chưa có tiền lệ.

Vì vậy, để xúc tiến quá trình xử lý nhanh của VAMC, NHNN có thể xem xét miễn giảm một số điều kiện khi mua nợ xấu. Nếu hai điều này được thực hành, tôi tin là không chỉ các ngân hàng muốn bán nợ cho VAMC mà các nhà ĐTNN sẽ rất quan hoài tới thị trường nợ của hệ thống ngân hàng VN

“Quốc tế hóa” thị trường nợ xấu

Phần còn lại - nhưng chiếm tỉ trọng lớn - là để mua cổ phiếu ưu đãi của các nhà băng. 000 tỉ đồng nợ xấu (tương đương 474 triệu USD). Hành vi này nhằm mục đích giúp nhau xóa nợ xấu để làm đẹp bảng cân đối tài sản mà đáng lẽ, những Cty kiểm toán khi gặp những trường hợp như thế thì phải có ghi chú trong bảng kiểm toán, nhưng họ đã lờ đi.

Bên cạnh đó, một số ngân hàng vẫn chưa kiểm soát tốt các khoản cho vay khi chạy theo chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng. Với Mỹ, cuộc khủng hoảng tài chính Phố Wall năm 2008 bắt nguồn từ bong bóng bất động sản đổ vỡ - hoàn cảnh khá tương đồng với VN bây giờ. Với chuyên gia lâu năm nghiên cứu về vấn đề này, quan điểm của ông thế nào? Như các bạn đã biết, mô hình Cty xử lý nợ xấu ở mỗi quốc gia không giống nhau nhưng đây chính tà tà phương tiện hữu hiệu của hệ thống NHNN để tái cấu trúc toàn ngành.

Nhiều DN vẫn gặp khó khăn, không bán được hàng nên khó trả nợ vay đúng hạn. Để giải cứu những tổ chức tín dụng sắp "chết", Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định bơm 700 tỉ USD.

No comments:

Post a Comment